Wereldvluchtelingendag

Geplaatst op dinsdag 22 juni 2021

Afgelopen zondag was Wereldvluchtelingendag, een dag die door de Verenigde Naties in het leven werd geroepen om extra aandacht te vragen voor het lot van meer dan 80 miljoen vluchtelingen wereldwijd. Ook in Valkenburg aan de Geul stonden we stil bij de miljoenen mensen die wereldwijd op de vlucht zijn.

De toespraak die burgemeester Daan Prevoo hield tijdens de wake bij de Vredesvlam in Valkenburg

20 juni 2021 vieren wij wereldvluchtelingendag.

Ik ben blij dat wij in onze relatief kleine gemeente vandaag ook stil staan en aandacht vragen voor het lot van vluchtelingen. Graag spreek ik mijn waardering uit voor de initiatiefnemers; Platform Wereldburgerschap (Jos Smeets), Het Taalcafé (Frans Jansen), Pastoor Jansen, Raadslid Hilde Baaij en vluchteling Mahmoud uit Eygypte voor de aandacht die jullie hieraan schenken.

UHNCR publiceerde deze week de laatste vluchtelingencijfers: maar liefst 80 miljoen mensen zijn op de vlucht uit angst voor geweld, angst voor vervolging, honger en zelfs vanwege de klimaatverandering.

Beeld u eens in, 80 miljoen mensen. Dat is vijf keer onze gehele bevolking! In tien jaar tijd is het aantal vluchtelingen verdubbeld. We lezen erover, herdenken, staan er even bij stil en gaan weer over tot de orde van de dag. We zijn er goed in,  voor even de lastige kwesties te benoemen. Dan lezen we erover, zien beelden op het journaal, mensen voeren voor even een actie en een enkel praatprogramma nodigt een praatmevrouw of praatmeneer uit en we gaan over naar het volgende onderwerp.

Toen het lichaam van het 3-jarige Syrische jongetje Alan aanspoelde op een Turks strand was de wereld in shock. Niet vanwege het feit dat er een vluchteling was verdronken. Maar vanwege de foto! Het was de foto die wij met afschuw hebben bekeken. Het beeld, een vluchtige inkijk in de werkelijkheid. In feite zijn dat beelden die vaker op ons netvlies mogen of zelfs moeten worden gebrand, zodat ook wij de werkelijkheid gaan inzien.

Deze hardheid schokte de wereld dusdanig dat ik dacht ‘nu gaat er iets veranderen’. Dat was in 2015. Ik hoopte op dat moment dat de wereld zich meer zou openstellen voor vluchtelingen, dat wij coulanter zouden worden en bereid zouden zijn meer vluchtelingen te helpen en op te vangen.

Wij zijn 6 jaar verder en er is helaas nauwelijks iets veranderd. Wat ik wel zie is dat de opvattingen extremer zijn geworden, dat wij afwijzender zijn geworden en dat het draagvlak om meer vluchtelingen op te vangen kleiner is geworden. En dat is een houding die een oplossing fundamenteel in de weg staat. 

Dat wij wereldwijd kunnen samenwerken en problemen oplossen hebben we de afgelopen anderhalf jaar gezien. Als je naar de aanpak van de Corona-pandemie kijkt, zie je dat wij in staat zijn samen te werken, het welzijn en de gezondheid van mensen voorop te stellen, acuut fors geld vrij te maken en te komen tot een gezamenlijke aanpak om een groot probleem of crisis aan te pakken. Wat ik mij daarbij wel eens afvraag: is het menselijk lijden of het belang van de economie leidend om tot ingrijpende maatregelen te komen? Zijn we niet in staat om andere wereldproblemen zo aan te pakken: de vluchtelingencrisis, hongersnood, klimaatverandering? Mijn antwoord is ja, wij zijn in staat grote problemen op te lossen….maar zijn we ook bereidwillig? Zijn wij bereid iets van onze welvaart te delen? Zijn wij bereid onze vrijheid te delen?

Het is nog steeds een minderheid die bereid is mensen te helpen, op te vangen, geld te doneren, te adopteren en mensen te helpen met opvang en integratie. Er zijn gelukkig veel grootmoedige mensen.

Er zijn ook veel mensen die zeggen grootmoedig te zijn en te willen helpen, maar dat eindigt vaak bij de voordeur. Wat nodig is om het wereldwijde probleem van vluchtelingen op te lossen, zijn nog meer grootmoedige mensen, grootmoedige regeringsleiders, en grootmoedige parlementen. Daar moet de eerste stap gezet worden naar een hulpvaardige en menswaardige oplossing!
Je kunt van mensen niet verwachten dat ze jaren achtereen in angst en onrust leven, zonder de kans om naar huis te keren, noch de hoop om een nieuwe toekomst elders op te bouwen.

We hebben een nieuwe en meer open houding nodig ten opzichte van iedereen die op de vlucht is, maar ook meer vastberadenheid en vooral daadkracht om een uitweg te zoeken uit conflicten die jaren aanhouden en die aan de basis liggen van zulk immens lijden.
Wij verliezen ons steeds meer in onze eigen welvaart, wij sussen ons geweten door te herdenken maar niets te doen. Zeggen grootmoedig en ruimhartig te zijn…maar zijn we dat ook echt? We zijn er in elk geval wel toe in staat!

Ik eindig met een gedicht van de Vlaamse dichter Charles Ducal. Zijn gedicht gaat om de vraag: Kan wereldleed ons echt raken, terwijl het in ons huisje zo gezellig is?

Grootmoedig
Zij kwamen dichter, almaar dichter, tot zij zichtbaar werden voor onze lenzen

Als een bewegend woud uit de mist opgedoemd, even wonderlijk, want ongezien binnen de grenzen van onze verbeelding

Dit waren dus mensen als wij, even vatbaar voor kou, vermoeidheid, een glimlach

Er liepen kinderen door onze schermen. Er vloeiden tranen. Alsof de gerechtigheid sprak

zo stonden wij ons te schamen voor ons geluk, onze huizen, onze concerten, onze winkelkarren.

Hoe hen weer onzichtbaar te maken? Herleidbaar tot dweil, kartonnen beker, tot een vingerafdruk?

Wij gaven hun soep en oude kleren, leerden hun strompelen door onze taal.

Op die manier herstelden wij de grenzen van onze verbeelding, zorgden, grootmoedig, voor passend onthaal.

Reportage NOS over Wereldvluchtelingendag

Bekijk de reportage van de NOS over Wereldvluchtelingendag.

Meer nieuws