Verslag bewonersavond Houthem inzake noodopvang statushouders Hotel Geulvallei

Datum: donderdag 30 april 2026
Onderwerp: de gemeente Valkenburg aan de Geul heeft samen met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) een informatieavond georganiseerd voor inwoners van de kern Houthem-St. Gerlach. Aanleiding voor deze avond was de aanstaande opvang van maximaal 100 statushouders in het Fletcher Hotel Geulvallei.
Vertegenwoordiging per organisatie:
Gemeente Valkenburg aan de Geul: Daan Prevoo (burgemeester); beleidsmedewerker Sociaal Domein; adviseur Communicatie; strategisch adviseur.
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers: bestuurlijk vastgoedregisseur; aankomend locatiemanager opvanglocatie De Geulvallei.

Introductie

Aanwezigen worden welkom geheten door burgemeester Daan Prevoo. Hij zal deze avond samen met de afgevaardigden van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) informatie geven, een luisterend oor bieden, aandacht hebben voor zorgen van omwonenden en eventuele vragen beantwoorden.

De algemene informatie uit de toelichting van de burgemeester en de afgevaardigden van het COA vindt u hier.

Na de toelichting van burgemeester Prevoo en de medewerkers van het COA zijn inwoners uitgenodigd om vragen, opmerkingen en eventuele zorgen te delen. De vragen die deze avond aan de orde zijn gekomen, zijn geïnventariseerd en op een rij gezet. Op basis daarvan is een vraag-en-antwoordoverzicht (Q&A) opgesteld.

De vragen en antwoorden zijn ingedeeld in een aantal thema’s. Zij worden daarom niet chronologisch weergegeven zoals ze tijdens de avond zijn gesteld, maar thematisch gerangschikt. Waar nodig zijn de antwoorden aangevuld ter nadere verduidelijking.

1. Over de statushouders die in Geulvallei worden opgevangen:

V: Er wordt gesproken over statushouders waarvan sommigen al enkele jaren in Nederland verblijven. Hebben deze mensen al een inburgeringstraject gevolgd en dit met succes afgerond?
A: Zodra mensen een verblijfsstatus krijgen, worden zij gekoppeld aan een gemeente waar zij uiteindelijk zullen worden gehuisvest. Het officiële inburgeringstraject start op het moment dat zij daadwerkelijk in die gemeente wonen. Statushouders die nog in een AZC of in tijdelijke opvang verblijven, krijgen in de tussentijd al de mogelijkheid om deel te nemen aan het programma Voorinburgering (ook wel Voorbereiding op inburgering genoemd). Dit programma, dat door het COA wordt aangeboden, stelt hen in staat om zich alvast goed voor te bereiden op hun inburgering. Hierbij wordt onder andere gewerkt aan taalvaardigheid en kennismaking met de Nederlandse samenleving.
Ook de tijdelijke bewoners van Hotel de Geulvallei kunnen aan dit programma deelnemen. Op deze manier benutten zij hun verblijf in de opvang actief en bouwen zij al aan een goede basis. Zodra zij definitief worden gehuisvest, in de regio of elders in het land, kunnen zij goed voorbereid starten met het verplichte inburgeringstraject in hun gemeente.
Deze aanpak draagt eraan bij dat statushouders sneller en succesvoller kunnen deelnemen aan en meedoen in de Nederlandse samenleving.

V: Er wordt gesproken over noodopvangen een doorstroomlocatie. Blijft de locatie uitsluitend bestemd voor statushouders?
A: Het gaat om statushouders; er komt geen AZC.

V: Is er zicht op de samenstelling van de betreffende groep? En in hoeverre kan het COA duidelijkheid bieden ten aanzien van de samenstelling van de groep die wordt opgevangen?
A: Op dit moment is de precieze samenstelling van de groep nog niet bekend. Wel is duidelijk dat het zal gaan om een gemengde groep, bestaande uit gezinnen, vrouwen met kinderen en mannen, vaak nog in afwachting van gezinshereniging. Plaatsing gebeurt op basis van urgentie: mensen die de opvang het hardst nodig hebben, worden als eerste gehuisvest.

Gezien de huidige, zeer nijpende situatie in de noodopvang in Nederland heeft het COA beperkt ruimte om te sturen op specifieke kenmerken van de groepssamenstelling. De nadruk ligt op het zo snel en zorgvuldig mogelijk bieden van opvang, waardoor selectie op vooraf vastgestelde profielen of voorkeuren niet mogelijk

V: Kan het zijn dat er elke twee weken bewoners wisselen in de opvanglocatie?
A: In theorie kan het voorkomen dat bewoners binnen korte tijd wisselen, maar in de praktijk gebeurt dit zelden. Daarbij geldt dat niet de hele groep bewoners tegelijk wisselt. Doorstroom vindt met name plaats op het moment dat er definitieve huisvesting beschikbaar is, in de regio of elders in het land. Het COA streeft ernaar bewoners zoveel mogelijk rust en stabiliteit te bieden. Frequente wisselingen zijn dan ook niet gebruikelijk.

2. Over beveiliging, begeleiding en leefbaarheid Houthem

V: Wat houdt de beveiliging in en is er een noodnummer?
A: Er is 24 uur per dag beveiliging aanwezig. Overdag is er één beveiliger op de locatie, en in de avond en nacht zijn er twee beveiligers aanwezig. Zij fungeren als aanspreekpunt en houden toezicht op de locatie. Bij de locatie is tevens een receptie aanwezig.

Overdag zullen naast de beveiliging ook medewerkers van het COA aanwezig zijn. Zij zorgen voor begeleiding, ondersteuning en het dagelijkse reilen en zeilen op de locatie. Beveiliging en begeleiding werken hierbij nauw samen. Daarnaast: Er is er een noodnummer dat 24 uur per dag bereikbaar is, ook ’s nachts. Omwonenden kunnen dus altijd contact opnemen met de locatie.
Als er zich op, rondom of vanuit de locatie ongeregeldheden voordoen, wordt daar direct op ingespeeld. Bij acute of levensbedreigende situaties geldt te allen tijde: bel 112. Dit geldt ook bij dreigende of onveilige situaties. Is er geen sprake van spoed, maar wilt u wel een melding maken, dan kunt u de politie bereiken via 0900 8844

V: Hoe wordt goede begeleiding geborgd, waarbij het niet enkel om beveiliging en toezicht gaat?
A: Goede begeleiding staat centraal op de opvanglocatie en gaat nadrukkelijk verder dan alleen beveiliging of toezicht. Er wordt een ervaren locatiemanager aangesteld die verantwoordelijk is voor de dagelijkse aansturing en het waarborgen van een veilige en leefbare omgeving.
Daarnaast werkt het COA met een team van professionele medewerkers die bewoners begeleiden en ondersteunen bij praktische zaken en participatie. Op basis van de ruime ervaring van het COA met vergelijkbare locaties is er een concreet plan opgesteld dat ook voor deze locatie wordt uitgerold. De voorbereidingen en uitvoering van dit plan zijn al in gang gezet, zodat vanaf de start sprake is van passende, deskundige begeleiding afgestemd op deze specifieke opvanglocatie.

V: Kan de burgemeester iets doen voor meer “blauw op straat”?
A: Binnen de beschikbare capaciteit doen wij ons uiterste best om zichtbaar toezicht te organiseren en zo te blijven zorgen voor een veilige en leefbare gemeente en gemeenschap. Wij hebben hier aandacht voor en doen dit samen met de politie en de boa’s.

V: Welke specifieke activiteiten en ondersteuning zet het COA in om bewoners actief te laten deelnemen aan het lokale maatschappelijke leven?
A: Het COA werkt op elke opvanglocatie volgens een vaste blauwdruk. Ook voor deze locatie is die blauwdruk beschikbaar en wordt deze toegepast en afgestemd op de lokale situatie. In het plan is aandacht voor begeleiding, dagbesteding, participatie en een zorgvuldige kennismaking met de Nederlandse samenleving en de directe omgeving. Onderdeel hiervan is het organiseren van momenten waarop bewoners en de lokale gemeenschap elkaar op een laagdrempelige manier kunnen ontmoeten. Daarnaast wordt gewerkt aan activiteiten die bewoners stimuleren om actief mee te doen en een zinvolle daginvulling te hebben. Integratie is daarbij geen eenrichtingsproces. Het COA zet zich actief in om de verbinding met de kern Houthem en de lokale inwoners te versterken, maar dit doet het COA niet alleen. Inwoners en lokale organisaties die een bijdrage willen leveren , bijvoorbeeld als vrijwilliger of door het organiseren van activiteiten, zijn van harte welkom. Samen wordt zo gewerkt aan wederzijds begrip, betrokkenheid en een prettige leefomgeving voor iedereen.

V: Houthem is een klein dorp, met maar weinig faciliteiten nog. Waarom vergroten jullie hier de druk op de gemeenschap?
A: Wij begrijpen dat Houthem een kleine kern is met beperkte voorzieningen en dat dit vragen oproept over de draagkracht van de gemeenschap. Als gemeente proberen wij, daar waar we dat kunnen en de mogelijkheid hebben, te sturen en te beïnvloeden wat er met te koop staande of vrijkomende locaties gebeurt. Daarbij is het belangrijk om te benoemen dat wij niet altijd volledige invloed hebben, maar wel zoveel mogelijk proberen regie te voeren. In sommige gevallen betekent dat ook dat we als gemeente zelf een locatie aankopen.

In algemene zin streven wij naar een evenwichtige spreiding van opvanglocaties binnen de gemeente, waarbij op verschillende plekken in de gemeente opvangvoorzieningen zijn gerealiseerd. In dit specifieke geval hebben de omstandigheden en de hoge urgentie echter betekend dat er geen reële mogelijkheid tot sturing was. Inmiddels kijken wij wel nadrukkelijk naar wat op deze plek nodig is om de opvang op een verantwoorde manier te laten plaatsvinden, met oog voor de leefbaarheid van de omgeving en goede begeleiding van de bewoners.

3. Over het delen van zorgen en angsten:

V: Ik heb zorgen over het feit dat er meer en meer vreemdelingen in onze gemeente komen verblijven. Denk aan onder andere arbeidsmigranten en Oekraïense vluchtelingen.
A: Het klopt dat er een toenemend aantal mensen van buiten de gemeente hier tijdelijk of langer verblijft, zoals arbeidsmigranten en vluchtelingen. Het is belangrijk om daarbij te benoemen dat de gemeente deels een wettelijke taak heeft om opvang te realiseren. Daar horen vastgestelde taakstellingen bij, waaraan wij moeten voldoen.
Daarnaast speelt de toeristische context van onze gemeente een rol. Een deel van de hotels is verouderd en wordt niet langer rendabel geëxploiteerd voor regulier toeristisch gebruik. Voor sommige eigenaren biedt tijdelijke opvang een mogelijkheid om het pand te blijven gebruiken en kosten te dekken.
De gemeente is zich bewust van de impact die dit kan hebben op inwoners en de leefbaarheid. Daarom houden wij actief zicht op het aantal en de spreiding van opvanglocaties en de inzet van hotels. Waar mogelijk proberen wij balans te bewaren tussen onze wettelijke verantwoordelijkheden, economische realiteit en de draagkracht van de gemeenschap.

V: Op dit moment ervaar ik, en ook mijn dochter, al een onveilig gevoel bij reizen met de trein en in en rond stations. Ik zie dat vreemdelingen zich niet aan de regels houden, als dat ook hier gaat spelen en dit toeneemt, wat doet de gemeente dan?
A: Iedereen die in Nederland verblijft, ongeacht herkomst of verblijfsstatus, moet zich houden aan de geldende regels en normen. Dat geldt ook voor mensen die hier tijdelijk worden opgevangen. Als er sprake is van overlast of onveilig gedrag, is het belangrijk dit te melden bij de gemeente, de politie of de vervoerder. Deze meldingen zijn nodig voor signalering en dossiervorming, zodat wij samen met onze partners gericht kunnen handelen en, indien nodig, maatregelen kunnen treffen.

V: Deze mensen hebben veel meegemaakt, trauma’s, zaken die wij ons niet kunnen voorstellen. Verder zijn er onveilige plekken in de gemeente, zoals boven het Witte Paard, waar drugs wordt gedeald en hier gebeurt ook niks mee. Dus: hoe borgt de burgemeester veiligheid nu echt?
A: Wij zijn ons ervan bewust dat deze mensen vaak ingrijpende ervaringen en trauma’s hebben meegemaakt, en dat dit zorgen kan oproepen. Tegelijkertijd is veiligheid een verantwoordelijkheid van de gemeente. Het is wel belangrijk om te benadrukken dat geen enkele burgemeester of overheidsinstantie 100% veiligheid kan garanderen. Ook zien wij, net als inwoners, dat politiecapaciteit beperkt is en niet altijd direct of overal inzetbaar kan zijn.
Dat neemt niet weg dat wij ons als gemeente maximaal inzetten voor een veilige en leefbare gemeenschap. Dit doen wij in samenwerking met politie, handhaving en andere partners.
Voor bewoners van opvanglocaties geldt bovendien dat er meer zicht, begeleiding en toezicht is dan bij reguliere bezoekers, zoals toeristen of hotelgasten. Er is sprake van vaste begeleiding, duidelijke huisregels en aanspreekpunten. Ook op het gebied van gezondheid, welzijn en traumaverwerking is begeleiding geregeld. Dit draagt eraan bij dat eventuele problemen eerder worden gesignaleerd en aangepakt.
Veiligheid vraagt om een gezamenlijke inspanning. Wij blijven ons inzetten, maar zijn daarbij ook afhankelijk van meldingen en signalen uit de samenleving om gericht te kunnen handelen.

V: Ik maak me zorgen over de leefbaarheid in bredere zin. Er zijn hier nauwelijks nog sociale activiteiten. Er is maar weinig te doen. Wat als de mensen zich gaan vervelen?
A: Wij begrijpen de zorgen over leefbaarheid en het risico op verveling, zeker in een omgeving waar het aanbod aan activiteiten beperkt is. Juist daarom is er binnen iedere opvanglocatie aandacht voor meedoen en participatie. Op de locatie wordt een meedoen /participatiebalie ingericht. Bewoners melden zich daar om samen te kijken hoe zij actief kunnen deelnemen in de regio, bijvoorbeeld via (vrijwilligers)werk, dagbesteding of andere passende activiteiten. Daarnaast krijgen zij praktische ondersteuning, zoals uitleg en training over het openbaar vervoer en het wegwijs worden in de omgeving. Ook vrijetijdsbesteding krijgt aandacht. Bewoners worden actief geattendeerd op sport, hobby’s en activiteiten in de omgeving, niet alleen binnen Valkenburg aan de Geul maar ook daarbuiten. Zo wordt gestimuleerd dat mensen hun dagen zinvol invullen en structuur hebben.
Tegelijkertijd staan wij open voor ideeën en suggesties vanuit inwoners en lokale organisaties. Activiteiten die samen met of vanuit de gemeenschap ontstaan, dragen bij aan leefbaarheid, wederzijds begrip en een positieve invulling van het dagelijks leven.

V: Ik zie veel zorgen en angst, wellicht voor het onbekende ook. Kunnen we kennismaken met de nieuwe bewoners, en afspreken om te evalueren?
A: Ja, dat kan en dat vinden wij ook belangrijk. Wij herkennen dat er zorgen en angst leven, vaak ook door het onbekende. Juist daarom organiseren wij een kennismakingsmoment waarbij inwoners van Houthem worden uitgenodigd om op een laagdrempelige manier kennis te maken met de nieuwe bewoners en met de opvanglocatie.
Daarnaast vinden wij het belangrijk om in gesprek te blijven. Daarom organiseren wij na de zomer opnieuw een bewonersavond, waarin we samen met jullie bespreken hoe het verloopt en waar eventuele aandachtspunten liggen. Zo kunnen we ervaringen delen, evalueren en waar nodig bijsturen.

4. Over het COA & de gemeente

V: Is het COA met alle drie de Fletcher Hotels in onze gemeente in gesprek?
A: Ja, het COA is met alle drie de hotels in onze gemeente in gesprek geweest. Op basis van deze gesprekken en een afweging van verschillende factoren is uiteindelijk de keuze gevallen op Hotel de Geulvallei.

V: U geeft aan dat het COA al enige tijd in gesprek is met Fletcher Hotels. Hoe kan het dat het de gemeente, en u als burgemeester, niet op de hoogte is van deze gesprekken?
A: Het COA mag zelfstandig in gesprek gaan met marktpartijen, zoals hoteleigenaren, zonder dat de gemeente daar in een vroeg stadium van op de hoogte is. De gemeente wordt pas betrokken wanneer er een concreet voorstel ligt om een locatie daadwerkelijk in te zetten voor opvang.
In dit specifieke geval gaat het om de opvang van statushouders in de vorm van crisisnoodopvang. Voor deze vormen van opvang geldt dat het COA formeel geen instemming van de gemeente nodig heeft, maar de gemeente informeert over het voornemen. Desondanks vinden wij het belangrijk om hierover transparant te zijn en inwoners zo goed mogelijk mee te nemen in het proces en de keuzes die daarbij zijn gemaakt.

V: Maakt de gemeente bezwaar tegen deze opvang?
A: Nee, wij hebben een wettelijke taak.

V: Kúnnen we (juridisch gezien) hier iets tegenin brengen?
A: Nee.

V: Voor welke periode heeft het COA een contract afgesloten?
A: Voor nu gaat het om een periode van 1 jaar.

V: Kan dit contract worden verlengd?
A: Op dit moment is verlenging van het contract niet aan de orde. Het huidige contract loopt voor de afgesproken periode. In theorie kan er, indien daar aanleiding toe is, met een addendum een verlenging worden overeengekomen of kan na afloop een nieuw contract worden opgesteld.
Of dat daadwerkelijk aan de orde zal zijn, is nu niet te zeggen. Veel hangt af van hoe de (crisis)noodopvang zich ontwikkelt en van de landelijke situatie op dat moment.

5. Overige vragen

V: Waar zijn de brieven bezorgd, dit is te beperkt. De hele kern Houthem moet een brief ontvangen.
A: In deze straten: De Onderstestraat (tot aan de Geul) en de Baron de Selysstraat, Pastoor Ribberghstraat, Sint Gerlachplein, Van Peltstraat, Sint Gerlachstraat tot aan Van Peltstraat.
Voor deze bewonersavond is uitsluitend in de meest direct omliggende straten rondom de opvanglocatie een uitnodigingsbrief bezorgd. Daarnaast zal op de gemeentelijke website een aparte pagina worden ingericht met informatie over de opvanglocatie in Houthem. Op deze pagina zullen onder andere dit verslag en toekomstige verslagen en updates worden gepubliceerd, zodat alle belangstellenden goed en actueel geïnformeerd blijven.

V: Er is regelmatig sprake van wateroverlast in Houthem. De overheid geeft ook aan dat drinkwatervoorziening onder druk staat. Heeft de gemeente ook rekening gehouden met de (extra) aanspraak op water en het riool?
A: De gasten van het hotel maken natuurlijk ook al gebruik van water en het riool. Ten aanzien van de wateroverlast is dit voor vanavond niet het onderwerp van gesprek, maar u kunt altijd een melding doen en wij geven uw zorgen door aan de betreffende afdeling.

6. Suggesties & algemene opmerkingen

• Er is behoefte aan een algemene informatieavond, bij voorkeur georganiseerd door het COA, waarin duidelijk wordt uitgelegd hoe opvang werkt, wat de gebruikte termen betekenen en welke (wettelijke) taken en verantwoordelijkheden liggen bij de rijksoverheid, het COA en de gemeente. Ook wordt voorgesteld om tijdens zo’n avond niet alleen de algemene werkwijze toe te lichten, maar juist ook concreet in te gaan op de plannen voor deze specifieke opvanglocatie in Houthem, in plaats van uitsluitend een algemene blauwdruk te presenteren.
• Daarnaast wordt benadrukt dat het belangrijk is om ons niet op voorhand te laten leiden door angst of onzekerheid. Een gezamenlijke aanpak, waarin het dorp, de gemeente, het COA en de bewoners van de opvanglocatie samenwerken, wordt gezien als essentieel. Daarbij is het wenselijk om regelmatig met elkaar te evalueren hoe het verloopt en waar bijsturing nodig is.
• Tot slot is uitgesproken dat er nadrukkelijk ook inwoners zijn die de mensen die in Geulvallei worden opgevangen welkom willen heten in Houthem. Niet iedereen staat negatief tegenover de opvang, en het uitspreken van dit geluid wordt gezien als waardevol voor het bredere gesprek in de gemeenschap.